LEADER Sponslandschap in de Damse Polders

Looptijd: 1 juli 2024 - 30 juni 2026



Delen

LEADER Sponslandschap in de Damse Polders


Met het LEADER-project willen we de Damse Polders veranderen in een sponslandschap. Door inrichtingen uit het verleden opnieuw te accentueren ontstaat een microreliëf dat het omliggende gebied buffert tegen droogte en wateroverlast. Bovendien zal het ook de biodiversiteit stimuleren.

Ontstaan van het landschap

Het landschap vindt haar oorsprong bij het ontstaan en ontginnen van het Zwin. In de vroege Middeleeuwen bestond het landschap uit schorren met zelden overstroomde getijdengeulen. In de 11de en 12de eeuw groeide de vraag naar landbouwgrond in de kustvlakte, wat leidde tot grootschalige inpoldering. Dijken werden aangelegd om stukken schor te beschermen tegen mariene overstromingen, in verschillende fases en met diverse kenmerken in de Zwinstreek. Dit proces omvatte ook de constructie van waterwerken zoals dammen en sluizen en de opkomst van waterstaatkundige organisaties: de polderbesturen.

Niet alle dijken in de omgeving werden aangelegd in functie van landwinning. Zo zijn twee historische dijken, waaronder de Dijk van de Sweertspolder (die van oost naar west door het gebied loopt) defensieve dijken. Dergelijke oude dijken werden gebouwd met lokale materialen zoals klei, veen en graszoden.

Door de geschiedenis en de natuur te integreren, wordt de identiteit van het gebied versterkt en opnieuw zichtbaar gemaakt voor de passant. Het weidecomplex is ook bereikbaar via een veerpont 'De Kobus', die fietsers gebruiken om de Damse Vaart over te steken. Ook de schoolgaande jeugd zal worden getriggerd om terug kennis te maken met het platteland waar nog kikkers, salamanders en andere waterbeestjes leven in de talrijke poelen en waterpartijen.

© RLHP

Wat willen we bereiken?

  • Uittesten van een plasdraspomp voor de bevloeiing van een acht hectare groot weidevogelgebied
  • Accentuering van het historisch microreliëf om de waterinfiltratie in het gebied te bevorderen
  • Deze maatregelen zullen ook de biodiversiteit, met focus op vier doelsoorten (boomkikker, kamsalamander, grutto, slobeend) ondersteunen en bevorderen
  • Het gebied zal fungeren als koolstofopslag
  • De klimaatbestendigheid van de omgeving vergroten door zoet water tijd en ruimte te geven
  • Landschapseducatieve meerwaarde: versterken van landschappelijke structuren maakt een landschap 'leesbaar' voor bezoekers 

Algemene projectinfo

Begroting

Een LEADER Noord-West-Vlaanderen project met de steun van de Europese Unie t.w.v. € 150.000.

Werkingsgebied

Het acht hectare grote weidevogelgebied maakt deel uit van het Landschapspark Zwinstreek en ligt in de Sint-Donaaspolder, tussen de Hoekevaart (noorden) en de Damse Vaart (zuiden). 

Op de hoogte blijven?

Tijdlijn

 Volg hieronder het verloop van het project.  

©

Juni 2024

Goedkeuring project

LEADER-project 'Sponslandschap in de Damse Polders' goedgekeurd

©

Juli 2024

Herstel historische graslanden

Dit leidt tot een optimalisatie van de waterhuishouding in de Damse Polders en gaat bodemverzilting in de regio tegen.

©

Najaar 2024

Herstel sponslandschap

  • Lokale waterrentie door het accentueren van 2,7 km historische laantjes en grachten
  • Afkoppelen van de laantjes en grachten van de Hoekevaart

©

Winter 2024 - 2025

Plaatsing plasdraspomp

De grens tussen zoet en zout water wordt met behulp van een zeer krachtige plasdraspomp, die het grote weidevogelgebied bevloeit, versterkt. De pomp is actief tijdens het broedseizoen, telkens in het voorjaar, op momenten dat er nood is aan water op de vlaktes.

© Peter Watthy

Winter 2024 - 2025

Overwinterende vogels bezoeken de percelen

Vanaf de Damse Vaart-Noord kunnen voorbijgangers de inrichtingen zien en genieten van de natuur. De combinatie van water en weiland heeft een grote aantrekkingskracht voor watervogels. Veel zeldzame soorten eenden zoals slobeend, smient en wintertaling komen er ‘s winters pleisteren en in het voorjaar tot broeden. 

©

Mei 2025

Eerste resultaten

  • Het nieuw ingerichte gebied is al gekoloniseerd door boomkikkers
  • De populatie boomkikker is toegenomen tot 500 roepende mannetjes (t.o.v. 150 exemplaren vier jaar geleden) 
  • Ook de zeldzame kamsalamander weet zich in de streek nog goed te handhaven
  • Er werden veel voorjaarstrekkers gespot (groenpootruiter, bosruiter, witgat, oeverloper, steltkluut...) wat doet vermoeden dat het perceel in de nabije toekomst als broedperceel gebruikt zal worden


Zomer 2025

Zichtbaarheid in het landschap

Vanaf de Damse Vaart-Noord kunnen voorbijgangers de inrichtingen zien en genieten van de natuur. De combinatie van water en weiland heeft een grote aantrekkingskracht voor watervogels. Veel zeldzame soorten eenden zoals slobeend, smient en wintertaling komen er ‘s winters pleisteren en in het voorjaar tot broeden. Nog belangrijker is het recent voorkomen van de boomkikker in het gebied. Ook de zeldzame kamsalamander blijkt zich in de streek nog goed te handhaven.

 

Partners

Steun

© RLHP